NIEZGODNOŚCI PEPSYNY

Pepsyna to fizjologicznie wytwarzana w komórkach głównych żołądka endopeptydaza. Najczęściej otrzymywana z błony śluzowej żołądka świń, cieląt bądź owiec. Zwiększa łaknienie, normalizuje pH soku żołądkowego, a także ułatwia procesy żołądkowego trawienia białek. Preparaty z pepsyną zalecane są w chorobach przebiegających z jej niedostatecznym endogennym wydzielaniem, w przypadku braku łaknienia, niedokwaśności, przewlekłym zapaleniu błony śluzowej żołądka oraz nadmiernie nasilonych procesach fermentacyjnych. Czasami zalecana jest także po wycięciu żołądka czy zaburzeniach trawienia spowodowanych chorobami wątroby.
Opis niezgodności

Procesy trawienia białek rozpoczynają się w pH niższym niż 4. Pepsyna jest związkiem o budowie peptydowej stąd może zostać unieczynniona na skutek denaturacji pod wpływem etanolu bądź silnie kwasowego środowiska tak jak inne białka. Do takich substancji zaliczamy 10% kwas solny obecny w recepcie w ilości powyżej 5%, wspomniany wyżej etanol oraz garbniki zawarte w nalewkach – np. z kory chinowej.

Jednoczesna obecność alkoholu i kwasu solnego zwiększa rozkład pepsyny. Dla przykładu 52% stężenie alkoholu i 0,66% kwasu solnego powoduje w takich warunkach całkowitą inaktywacje pepsyny w ciągu kilku godzin. Dodatkowo obecność garbników pogłębia niekorzystne zmiany jakim jest strącenie białka.

Przykłady recept i stosowane rozwiązania
Rp.
Pepsini 1,0
Acidi hydrochloridi dil. 5,0
M.f.sol.
D.S. 20 kropli na wodzie pół godziny przed posiłkiem

W recepcie należy dodać wody do 100 g i ewentualnie środek poprawiający smak, np. Sir. simplices. Zmianę należy uzgodnić z lekarzem.

Rp.
Pepsini 1,0
Chinae trae 5,0
M.D.S. Pół godziny przed posiłkiem 20 kropli z wodą

 Należy wykonać osobno roztwór zawierający pepsynę, oddzielnie nalewkę oraz skorygować Signum.

Rp.
Pepsini 5,0
Acidi hydrochlorici dil. 5,0
Strychni trae 5,0
Chinae trae 15,0
M.D.S. 3 x dz po 20 kropli na łyżeczkę wody

 Recepta jest niemożliwa do wykonania. Obecność garbników dodatkowo spowoduje strącenie białka. Zmianę należy uzgodnić z lekarzem wystawiającym receptę.

Rp.
Pepsini 5,0
Acidi hydrochloridi 10% 10,0
M.f.sol
D.S. Po 5 kropli przed jedzeniem

 Aby wykonać poprawnie lek, należy 5 g pepsyny rozpuścić w 15 g wody, następnie do roztworu dodać 5 g przepisanego rozcieńczonego kwasu solnego.

Bibliografia
  1. Jachowicz R., Receptura apteczna, 2015, PZWL, Warszawa.
  2. Krówczyński L., Ćwiczenia z receptury, 2000, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
  3. http://www.aptekarzpolski.pl/2016/01/trudnosci-i-niezgodnosci-recepturowe/ (dostęp 22.09.2019).
  4. https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=653 (dostęp 22.09.2019).